Regístrate gratis y recibe en tu correo las principales noticias del día

Recordos desde os ollos dun boneco

Antón Parada

BARBANZA

MARCOS CREO

As súas instalacións albergarán unha exposición do CEIP A Igrexa de Calo todo este mes

10 may 2016 . Actualizado a las 05:00 h.

Un grupo de persoas maiores están sentadas en círculo. Nas súas mans sosteñen bonecas de trapo e diversos xogos pertencentes a unha época, na que ter a primeira videoconsola Atari sería como posuír unha nave espacial. O valor de cada recordo reconstruído aumenta exponelcialmente se se ten en conta que estas persoas padecen problemas cognitivos ou o mal de Alzheimer.

Esta breve descrición pretende ilustrar as actividades que acompañan á exposición que o Centro de Día de Alzhéimer ribeirense albergará durante todo este mes nas súas instalacións e pode ser visitada de forma aberta ao público, dende a súa inauguración o pasado martes.

Provinte dun proxecto realizado por alumnos do CEIP A Igrexa en Calo (Teo) cos seus avós, entraron en contacto con este centro educativo a partir de Isabel Gey ?presidenta de Agadea que tamén é docente no colexio? para que se producise a cesión. Así chegaron dende bonecas de trapo a trompos, aros, canastras e ata un cabaliño de buxo.

Unha ollada ao pasado

«As actividades teñen como finalidade poñen en contacto a dúas xeracións que, en principio, parecen distantes a nivel social, pero que están relacionadas, como neste caso son os nenos e os maiores», explicou Noelia Riaño, a directora do Centro de Día de Alzheimer, sobre os beneficios que aporta ás dúas partes.

Entre estes proveitos derivados do proxecto atópanse «a interacción entre ambas xeracións, o traballo conxunto, o intercambio de información e coñecementos sobre diferentes estilos de vida; o que supón a transmisión da cultura». Deste xeito, Riaño valorou a organización das actividades que están enfocadas a ámbitos nos que se incide diariamente como estimulación cognitiva, áreas afectivas e comportamentais, físicas e sociais.

Gran parte das pezas que se están a exhibir foron recreadas por avós e netos empregando materiais reciclados. Bela metáfora para a particular e necesaria reciclaxe de vivencias, que se desenvolveu cos preto de vinte usuarios de deterioro cognitivo leve divididos en varios grupos en horario de tarde.

«Traballouse en aspectos como o recoñecemento do material e de cada un dos xogos, nos días seguidos fíxose unha especie de reminiscencia para que nos explicasen se os coñecían nas súas correspondentes zonas, como lle chamaban nelas ou as distintas variantes das regras», explicou a directora do centro ribeirense sobre parte da metodoloxía que se está a empregar para este programa que sitúa a cada usuario no papel de protagonista, ao revivir cada experiencia recompilada durante a infancia e a súa xuventude.

Desterrar o esquecemento

Detrás da organización desta actividade están a participar os integrantes do equipo técnico, entre eles Martina González, educadora social. «Xunto á fisioterapeuta propuxemos a realización de xogos populares, por exemplo as chapas», comentou esta especialista sobre a adaptación destas dinámicas, que nos vindeiros días incluirán xogos como a mariola (tamén coñecida como peletre, en castelán rayuela).

Desta posta en común, conseguiron rescatar do esquecemento o «arrastra mortos», entretemento popularizado en zonas costeiras e en Portugal que consiste en ir arrastrando e enrolando unha boia. «O que pretendemos non é poñer en práctica 5.000 xogos, senón buscar a distensión e romper coa rutina a través do xogo, xa que en realidade non son conscientes de que están facendo exercicio físico e mental», explicou González.

Desde o Centro de Día de Alzhéimer xa entraron en contacto co IES Número 1 de Ribeira para que o seu estudantado visite a mostra ao longo do mes e participe nestas actividades, tal e como fixeron os rapaces do concello de Teo. Proposición que agardan sexa respostada por outros centros educativos da zona. Despois de todo, a riqueza das lembranzas que gardan esas mentes non se atopa nun encerado.